Pustynna sztuka naskalna w roli drogowskazów i słupków granicznych w prehistorycznej Arabii

3 października 2025, 09:05

Podczas maksimum ostatniego zlodowacenia lądolód pokrywał znaczne obszary północy Ameryki Północnej, północnej Europy i Azji. Miał wówczas miejsce znaczący spadek poziomu oceanów i rozszerzenie się zasięgu pustyń. Na Półwyspie Arabskim panowała wówczas ekstremalna susza. Gdy lądolód zaczął ustępować, klimat się zmieniał, a na pustyniach zaczęła okresowo pojawiać się woda i zaczęli na nie wracać ludzie. Międzynarodowy zespół archeologów, pracujący w ramach Green Arabia Project, postanowił przyjrzeć się życiu pionierskich społeczności zasiedlających pustynię.



Prototyp tyranozaura

18 września 2009, 11:53

Amerykańscy naukowcy odkryli na północnym wschodzie Chin miniaturowy "prototyp" tyranozaura. Choć był 100-krotnie mniejszy od swego następcy, już przed 125 mln lat miał wszystkie jego flagowe cechy. Paul Sereno z Uniwersytetu Chicagowskiego przyznaje, że nigdy wcześniej nie spotkał się z takim zjawiskiem.


Nanotechnologiczne podejście do niszczenia bakteryjnych biofilmów

18 grudnia 2015, 11:28

Zespół z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii znalazł nowy sposób na walkę z biofilmami, które wywołują lekooporne zakażenia - połączenie nanocząstek i miejscowego podgrzewania.


Czym Darwin zalał okazy z Galapagos? Zawartość słojów przeanalizowana bez otwierania

19 stycznia 2026, 11:16

Naukowcy z Centrum Laserowego brytyjskiego Science and Technology Facilities Council przeanalizowali – bez otwierania 200-letnich słojów – oryginalną kolekcję Charlesa Darwina, którą uczony przywiózł na pokładzie HMS Beagle, gdy wracał z pięcioletniej (1831–1836) wyprawy badawczej na Galapagos. Naukowcy zbadali 46 słojów z Natural History Museum, w których Darwin i jego zespół zakonserwowali ssaki, gady, ryby, krewetki i meduzy. Określenie składu płynów konserwujących jest niezwykle pomocne dla muzealnych kuratorów, których zadaniem jest zachowanie zbiorów dla przyszłych pokoleń.


Chronicznie zmęczeni przez wirusa?

9 października 2009, 04:48

Amerykańscy naukowcy zidentyfikowali możliwą przyczynę tzw. syndromu chronicznego zmęczenia (CFS), tajemniczej choroby objawiającej się, oprócz uporczywego uczucia przemęczenia, m.in. nawracającym bólem stawów i głowy. Jest nią retrowirus, którego nosicielstwo u osób cierpiących na tę przypadłość jest niemal 20-krotnie częstsze, niż u osób zdrowych.


Generowanie przez ściskanie żelem

12 stycznia 2016, 12:43

Na Politechnice Federalnej w Lozannie (EPFL) opracowano nową metodę przekształcania dojrzałych komórek w komórki macierzyste: ściskający żel.


Psy Europy – przybysze czy udomowione na miejscu?

27 marca 2026, 08:32

Pochodzenie najlepszego przyjaciela człowieka jest wciąż pełne tajemnic. Co prawda pies to jedyne zwierzę udomowione przez człowieka przed rozpowszechnieniem się rolnictwa, wciąż jednak nie wiemy, jak przybycie neolitycznych rolników wpłynęło na psy żyjące w Europie u boku mezolitycznych łowców-zbieraczy. Międzynarodowy zespół naukowy, w tym Anders Bergström z Uniwersytetu Wschodniej Anglii, Johannes Krause z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka i Pontus Skoglund z Instytutu Francisa Cricka przeanalizowali 216 szczątków psowatych, w tym 181 z europejskiego paleolitu i mezolitu. Najstarsze z nich pochodzą od psa sprzed 14 200 lat, którego kości znaleziono na stanowisku Kesslerloch w Szwajcarii.


Żaba rycząca

Bliżej zrozumienia płaziej grzybicy

25 października 2009, 02:51

Australijsko-amerykański zespół badaczy zidentyfikował przyczynę śmierci płazów zakażonych chytridiomycosis - tajemniczą grzybicą odpowiedzialną za wyginięcie lub znaczne zmniejszenie liczebności co najmniej 200 gatunków należących do tej gromady.


Genetyczny związek chorób psychicznych i cukrzycy typu 2.

5 lutego 2016, 17:22

Może istnieć związek między różnymi zaburzeniami psychicznymi a cukrzycą typu 2. Naukowcy odkryli bowiem, że gen DISC1, odgrywający pewną rolę w schizofrenii, zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym i niektórych formach depresji, wpływa także na działanie komórek beta wysp trzustkowych.


Afryka pęka w szwach, a naukowcy pytają o miejsce narodzin człowieka

13 maja 2026, 10:04

Wokół jeziora Turkana w Kenii od dekad znajdowane są skamieniałości najdawniejszych przodków człowieka. Jednak te same siły, które ukształtowały tamtejszy krajobraz, powoli rozrywają kontynent na kawałki. Nowe badania naukowców z Obserwatorium Ziemi Lamont-Doherty Uniwersytetu Columbia, opublikowane w Nature Communications, pokazują, że wschodnia Afryka jest bliżej geologicznego rozpadu, niż ktokolwiek przypuszczał.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk